Kayseri'de Bulunan Muhteşem Herakles Lahiti Ünlü Tarihçi Mustafa Cingil'Den Muhteşem Bir Yazı Daha
Editör: Kayseri Olayları
28 Kasım 2021 - 11:13 - Güncelleme: 28 Kasım 2021 - 11:33
KAYSERİ’DE BULUNAN MUHTEŞEM HERAKLES LAHİTİ
ÜNLÜ TARİHÇİ MUSTAFA CİNGİL'DEN MUHTEŞEM BİR YAZI DAHA
Tarihçi-Yazar Mustafa Cingil, yine muhteşem bir yazı kaleme aldı. Mustafa Cingil hoca bu kez Kale içindeki müzede yer alan 'Herakles' lahitini ve Herakles'i anlattı. Yazıyı okuduktan sonra artık müzeyi farklı bir gözle gezeceksiniz. İşte o yazı
Herakles…
Yunan mitolojisinin en önemli kahramanlarından…
Herakles…
Latinler’in ve bizlerin daha çok bildiği şekli ile “Herkül”.
Yunanistan’ın en kutsal dağı Olympos’un bulutlarla kaplı zirvesi…
On iki Olympos tanrısının yurduydu.
Antik Yunan’da tanrılar tıpkı insanlar gibi tasvir edilirdi.(Antropomorfizm)
Öyle ki…
İnsanlar gibi yemek yerler, içerler, gülüp eğlenirler, üzülürler, sevinirler, öfkelenirler,evlenirler, aile kurarlar…
Hatta…
Birbirlerini kıskanırlar, birbirlerini çekiştirip, dedikodular yaparlar…
Her yönleri ile tıpkı insan gibiydiler.
Bir farkla;
“ Ölümsüz idiler ! ”
Belki de onları insanlardan ayıran en önemli fark ölümsüzlükleriydi.
Aslında…
Yunan tanrıları var oluş şekillerini ve neredeyse sahip oldukları tüm özelliklerini birebir Sümerler, Babiller ve eski Mısır’dan almışlardı.
Antik Yunan döneminde Olympos dağının muhteşem manzarası eşliğinde yaşayan soylu ve asil sınıflar…
Olympos dağının tamamen bir panteon (tapınak) alanı haline gelmesi ile buralardan Atina düzlüklerine inmek zorunda kalmaları sonucu diğer sınıflarla birarada yaşamaya başlamaları aslında “demokrasinin” de ilk temelleri idi.
Üç tanrı, Olympos’un asıl kraliyet ailesini oluşturur;
•Tanrıların kralı Zeus
•Eşi ve evlilik tanrıçası kıskanç
Hera.
•Zeus ve Hera’nın evliliğinden
doğan tanrıça Athena.
Ayrıca…
Öfkeli ve kızıl saçlı savaş tanrısı Ares’in ebeveyni de yine Zeus ve Hera’dır.
Zeus ‘un Leto ile evliliğinden ise Apollon ve Artemis ikizleri dünyaya gelir.
Zeus’un kaçamakları da olur...
Gayrı resmi evliliklerinden gayrı meşru çucukları da olur.
Zeus’un bir ölümlü prenses olan Alkmene ile olan kaçamağından dünyaya gelen Herakles (Herkül) işte bu yüzden ölümlüdür ve bundan dolayı da “yarı tanrı”dır.
Kıskançlığı çılgınlık düzeyinde olan Zeus’un eşi Hera…
Bu ilişkiyi öğrenir öğrenmez Herakles’i öldürmek için beşiğine iki yılan yollasa da bebek Herakles ikisini de kolaylıkla öldürür.
Ancak…
Hera’nın Herakles ile uğraşması ömrü boyunca hiç bitmez.
Herakles, Hera tarafından sürekli büyülere maruz kalır.
Türlü hastalıklar musallat olur.
En sonunda da…
Çılgına dönen Herakles…
Geçirdiği bir cinnet anında kendi ailesini tamamen katleder.
Daha sonra…
Yaptıklarının farkına varsa da
iş işten çoktan geçmiştir.
Yaptıklarından kendini affedebilmesi için Delphoi bilicisine baş vurur.
Bilici ona suçlarından ve tüm günahlarından arınması ve ölümsüzlüğe ulaşması için , Miken Kralı Eurystheus’a gidip uzun bir süre onun hizmetine girmesi ve kralın her istediğini de yerine getirmesi gerektiğini söyler.
Eurystheus ise,
Herakles’ten on iki iş yapmasını ister.
İşte buna kaynaklarda
‘’Herakles’in on iki görevi ’’ veya “on iki işi” denir;
1- Nemea Aslanı
Herakles’in ilk görevi Nemea bölgesine korku saçan aslanı öldürmesi olur.
2-Hydra Ejderi’nin Öldürülmesi
Herkül ejderi öldürmeye gidince önce ateşli oklar atarak canavarı ininden çıkarmayı başarır.
Daha sonra kılıcı ve topuzuyla ona saldırır ve öldürür.
3- Kyreheia Geyiğini Yakalaması
Altın boynuzlu, bakır ayaklı bu geyik Av tanrıçası Artemis için kutsanmıştır.
4- Ermanthos Dağındaki Yaban
Domuzunun Canlı Getirilmesi
5- Augias’ın Ahırlarının Temizlenmesi
Elis Kralı Augias’ın çok sayıda hayvanı vardı. Ahırlar yıllarca temizlenmemiş ve pislik içindeydi.
Eurystheus, Herakles’ten onu küçük düşürmek için bu ahırları bir gün içinde temizlemesini ister.
6- Stymhalos Kuşları’nı Öldürmek
Stymphalos Gölü kıyılarında yaşayan Ares için kutsal sayılan bu kuşlar pençeli, tunçtan kanatlı ve gagalıdır.
7- Girit Boğası
Hayvanı önce yorup daha sonra kollarıyla kavrayarak yakalar daha sonra hayvanı sırtlanıp Eurystheus’a götürür.
8- Diomedes’in Azgın Atlarının Eğitilip Getirilmesi
9- Amazon Kraliçesi
Hippolyte’nin Sihirli Kemerinin Getirilmesi
10- Geryoneus’un Sürülerini Çalmak
11- Batı Kızlarının (Hesperid’lerin) Altın Elmalarını Getirmek
12- Kerberos’un Ölüler Ülkesinden Çıkarılması
Herakles’in bu son görevi ise cehennemin üç başlı köpeği Kerberos’u yeryüzüne çıkarmasıdır.
Artık…
Bu bilgilerden sonra asıl konumuza gelecek olur isek…
Kayseri merkez Melikgazi ilçesi Seyitgazi Mahallesi yakınlarında, 1991 yılında yapılan bir inşaatın temel kazısında toprağın 3 metre altında bulunan bu çok önemli Herakles (Herkül) Lahiti…
Günümüzde Kayseri Kalesi içindeki yeni Arkeoloji müzesinde, kendisene ayrılan özel bir mekânda tüm ihtişamı ile sergilenmektedir..
Lahit yüzeyine yukarıda anlatılan on iki görev de sırası ile muhteşem bir şekilde işlenmiştir.
Şimdi…
Kayseri Arkeoloji Müzesi’ne gidip müzeyi ağır ağır gezerken…
Herakles Lahiti önüne geldiğinizde lahiti bir de bu bilgilerle incelemek eminim çok daha keyifli olacaktır.
Hatta sizlere bir sır daha vereyim;
İlk görevden son göreve doğru ilerlerken ölümlü ve yarı tanrı Herakles’in gitgide yaşlandığını da farkedeceksiniz...
Kalın sağlıcakla.
………………………………………………………
Mustafa Cingil
28/11/2021
Pazar
ÜNLÜ TARİHÇİ MUSTAFA CİNGİL'DEN MUHTEŞEM BİR YAZI DAHA
Tarihçi-Yazar Mustafa Cingil, yine muhteşem bir yazı kaleme aldı. Mustafa Cingil hoca bu kez Kale içindeki müzede yer alan 'Herakles' lahitini ve Herakles'i anlattı. Yazıyı okuduktan sonra artık müzeyi farklı bir gözle gezeceksiniz. İşte o yazı
Herakles…
Yunan mitolojisinin en önemli kahramanlarından…
Herakles…
Latinler’in ve bizlerin daha çok bildiği şekli ile “Herkül”.
Yunanistan’ın en kutsal dağı Olympos’un bulutlarla kaplı zirvesi…
On iki Olympos tanrısının yurduydu.
Antik Yunan’da tanrılar tıpkı insanlar gibi tasvir edilirdi.(Antropomorfizm)
Öyle ki…
İnsanlar gibi yemek yerler, içerler, gülüp eğlenirler, üzülürler, sevinirler, öfkelenirler,evlenirler, aile kurarlar…
Hatta…
Birbirlerini kıskanırlar, birbirlerini çekiştirip, dedikodular yaparlar…
Her yönleri ile tıpkı insan gibiydiler.
Bir farkla;
“ Ölümsüz idiler ! ”
Belki de onları insanlardan ayıran en önemli fark ölümsüzlükleriydi.
Aslında…
Yunan tanrıları var oluş şekillerini ve neredeyse sahip oldukları tüm özelliklerini birebir Sümerler, Babiller ve eski Mısır’dan almışlardı.
Antik Yunan döneminde Olympos dağının muhteşem manzarası eşliğinde yaşayan soylu ve asil sınıflar…
Olympos dağının tamamen bir panteon (tapınak) alanı haline gelmesi ile buralardan Atina düzlüklerine inmek zorunda kalmaları sonucu diğer sınıflarla birarada yaşamaya başlamaları aslında “demokrasinin” de ilk temelleri idi.
Üç tanrı, Olympos’un asıl kraliyet ailesini oluşturur;
•Tanrıların kralı Zeus
•Eşi ve evlilik tanrıçası kıskanç
Hera.
•Zeus ve Hera’nın evliliğinden
doğan tanrıça Athena.
Ayrıca…
Öfkeli ve kızıl saçlı savaş tanrısı Ares’in ebeveyni de yine Zeus ve Hera’dır.
Zeus ‘un Leto ile evliliğinden ise Apollon ve Artemis ikizleri dünyaya gelir.
Zeus’un kaçamakları da olur...
Gayrı resmi evliliklerinden gayrı meşru çucukları da olur.
Zeus’un bir ölümlü prenses olan Alkmene ile olan kaçamağından dünyaya gelen Herakles (Herkül) işte bu yüzden ölümlüdür ve bundan dolayı da “yarı tanrı”dır.
Kıskançlığı çılgınlık düzeyinde olan Zeus’un eşi Hera…
Bu ilişkiyi öğrenir öğrenmez Herakles’i öldürmek için beşiğine iki yılan yollasa da bebek Herakles ikisini de kolaylıkla öldürür.
Ancak…
Hera’nın Herakles ile uğraşması ömrü boyunca hiç bitmez.
Herakles, Hera tarafından sürekli büyülere maruz kalır.
Türlü hastalıklar musallat olur.
En sonunda da…
Çılgına dönen Herakles…
Geçirdiği bir cinnet anında kendi ailesini tamamen katleder.
Daha sonra…
Yaptıklarının farkına varsa da
iş işten çoktan geçmiştir.
Yaptıklarından kendini affedebilmesi için Delphoi bilicisine baş vurur.
Bilici ona suçlarından ve tüm günahlarından arınması ve ölümsüzlüğe ulaşması için , Miken Kralı Eurystheus’a gidip uzun bir süre onun hizmetine girmesi ve kralın her istediğini de yerine getirmesi gerektiğini söyler.
Eurystheus ise,
Herakles’ten on iki iş yapmasını ister.
İşte buna kaynaklarda
‘’Herakles’in on iki görevi ’’ veya “on iki işi” denir;
1- Nemea Aslanı
Herakles’in ilk görevi Nemea bölgesine korku saçan aslanı öldürmesi olur.
2-Hydra Ejderi’nin Öldürülmesi
Herkül ejderi öldürmeye gidince önce ateşli oklar atarak canavarı ininden çıkarmayı başarır.
Daha sonra kılıcı ve topuzuyla ona saldırır ve öldürür.
3- Kyreheia Geyiğini Yakalaması
Altın boynuzlu, bakır ayaklı bu geyik Av tanrıçası Artemis için kutsanmıştır.
4- Ermanthos Dağındaki Yaban
Domuzunun Canlı Getirilmesi
5- Augias’ın Ahırlarının Temizlenmesi
Elis Kralı Augias’ın çok sayıda hayvanı vardı. Ahırlar yıllarca temizlenmemiş ve pislik içindeydi.
Eurystheus, Herakles’ten onu küçük düşürmek için bu ahırları bir gün içinde temizlemesini ister.
6- Stymhalos Kuşları’nı Öldürmek
Stymphalos Gölü kıyılarında yaşayan Ares için kutsal sayılan bu kuşlar pençeli, tunçtan kanatlı ve gagalıdır.
7- Girit Boğası
Hayvanı önce yorup daha sonra kollarıyla kavrayarak yakalar daha sonra hayvanı sırtlanıp Eurystheus’a götürür.
8- Diomedes’in Azgın Atlarının Eğitilip Getirilmesi
9- Amazon Kraliçesi
Hippolyte’nin Sihirli Kemerinin Getirilmesi
10- Geryoneus’un Sürülerini Çalmak
11- Batı Kızlarının (Hesperid’lerin) Altın Elmalarını Getirmek
12- Kerberos’un Ölüler Ülkesinden Çıkarılması
Herakles’in bu son görevi ise cehennemin üç başlı köpeği Kerberos’u yeryüzüne çıkarmasıdır.
Artık…
Bu bilgilerden sonra asıl konumuza gelecek olur isek…
Kayseri merkez Melikgazi ilçesi Seyitgazi Mahallesi yakınlarında, 1991 yılında yapılan bir inşaatın temel kazısında toprağın 3 metre altında bulunan bu çok önemli Herakles (Herkül) Lahiti…
Günümüzde Kayseri Kalesi içindeki yeni Arkeoloji müzesinde, kendisene ayrılan özel bir mekânda tüm ihtişamı ile sergilenmektedir..
Lahit yüzeyine yukarıda anlatılan on iki görev de sırası ile muhteşem bir şekilde işlenmiştir.
Şimdi…
Kayseri Arkeoloji Müzesi’ne gidip müzeyi ağır ağır gezerken…
Herakles Lahiti önüne geldiğinizde lahiti bir de bu bilgilerle incelemek eminim çok daha keyifli olacaktır.
Hatta sizlere bir sır daha vereyim;
İlk görevden son göreve doğru ilerlerken ölümlü ve yarı tanrı Herakles’in gitgide yaşlandığını da farkedeceksiniz...
Kalın sağlıcakla.
………………………………………………………
Mustafa Cingil
28/11/2021
Pazar
FACEBOOK YORUMLAR