Rusya'yla İdlib ve Doğalgazda Gerilim Kapıda mı?

Türkiye-Rusya ilişkilerinde Çarşamba günü liderler düzeyinde yapılacak görüşmede, Suriye’nin İdlib kentindeki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin varlığıyla ilgili görüş ayrılığının yanısıra doğalgaz için zam pazarlığı kaynaklı sıkıntı yaşanabileceği yorumları yapılıyor.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, yarın Soçi’de Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ile iki ülke ilişkilerini ve Suriye eksenli gelişmeleri ele almak üzere biraraya gelecek. Erdoğan’ın, ABD yönetimine karşı alternatif yakın işbirliği adresi olarak Rusya’yı gösterdiği mesajlarına karşı Putin’in benzer tutumu olmayacağı görüşü dile getiriliyor. Bu arada Türkiye tarafı, Erdoğan’ın Ekim ayı sonunda İtalya'nın başkenti Roma'da yapılacak G-20 Zirvesi kapsamında ABD Başkanı Joe Biden ile görüşeceği bilgisini kamuoyuna sızdırdı.

Erdoğan’ın, Putin görüşmesiyle, savunma sanayi alanındaki taleplerine yanıt alamadığı ve Suriye’deki PYD-YPG anlaşmazlığını çözemediği ABD yönetimine karşı Rusya’yı alternatif göstermesi sözkonusu. Erdoğan, 76. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu dolayısıyla New York’ta bulunmasına karşın ABD Başkanı Biden ile temasının olmaması sonrasında Amerikan yönetimine sert mesajlarıyla birlikte Rusya’dan ikinci parti S-400 hava savunma sistemi satın alınması ihtimalini gündeme getirdi.

Putin ise, yarınki Erdoğan görüşmesi öncesinde Moskova’da 14 Eylül’de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esat’ı ağırladı ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ni (TSK) kast ederek tüm yabancı askeri güçleri Suriye topraklarından çekilmeye davet etti. Erdoğan ile önceki tüm görüşmeleri sonrasındaki açıklamasında Türkiye’ye 1998 tarihli Adana Mutabakatı’na uyma çağrısı yapan Putin, bu mutabakata uyulmasıyla Ankara’nın Şam rejimiyle birlikte terörle mücadele etmesi gerektiği görüşünü sıkça dile getirdi. Bu bakımdan Putin ve Rusya yönetimi, TSK’nın ateşkes sağlanması amacıyla kontrol altında tuttuğu İdlib’den çekilmesi gerektiği görüşünde.

Akar İdlib’deki anlaşmazlığı doğruladı

Soçi’de yarın yapılacak liderler zirvesinde, İdlib’in öncelikli konu başlığı olacağını Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da son açıklamalarıyla doğruladı. Suriye konusunda Türkiye’nin ulusal güvenliki ve terörle mücadele yaklaşımını yineleyen Akar, Rusya’yla İdlib’e hava saldırıları konusunda anlaşmazlık yaşandığını kabul etti. Rusya’nın bölgedeki terörist gruplara yönelik saldırılar yapıldığını söylediğini kaydeden Akar, İdlib’de mutabakata uyulmasını istediklerini açıkladı. Akar, “Dileğimiz Sayın Cumhurbaşkanımızın, Sayın Putin ile yapacağı görüşmeyle tekrar mutabakat muhtırasının başlangıcındaki sükunet haline dönülmesi, bir an önce ateşkesin kalıcı hale gelmesi için tarafların gerekli katkıyı sağlamasıdır. Bu herkes için uygun bir hareket tarzıdır” ifadesini kullandı.

Rusya adına Putin’in, Esat’ın yüzde 90 oranında topraklarında kontrolu sağlamasından memnuniyet duyduğunu söylemesine rağmen Akar, Türkiye’nin halen Suriye’de muhaliflere söz hakkı tanınarak yeni anayasa yapılması ve seçimlere gidilmesi görüşünü koruduğunu açıkladı.

Rusya’nın Kıbrıs politikasında Kırım örneği riski

Rusya uzmanı Aydın Sezer, iki ülke ilişkilerinde yakın gelecek açısından belirleyici olacağı yorumu yapılan Putin